|
Sigaraya Bağlı Akciğer Kanserleri Akciğer Kanseri sigara üretimi ve satışından önce hemen hemen hiç duyulmamışken, 20. yy’nin başında ise sık görülmeye başlamıştır. Sigara içen kişinin akciğer kanseri riski içmeyene göre 15 kez fazladır ve risk zamanla artar. Akciğer kanseri riski içilen günlük sigara sayısı ve içme süresi ilede ilişkilidir. Ülkemizde her yıl 18.479 yeni akciğer kanseri tanısı konuyor ve sigara %91.5 ile akciğer kanserine yol açan nedenlerin birinci sırasında yer alıyor. Eskiden sigara içicisi olanların akciğer kanseri gelişme riskihalen sigara içicisi olanlardan belirgin şekilde azdır. Eskiye ait sigara maruziyetleri olmasına rağmen, eskiden içici olanlarda sigarayı bırakma süresi arttıkça akciğer kanseri geliştirme riskindeki düşüşde belirginleşmektedir.
Sigara içtikleri dönemlerde daha az sıklıkta, daha yüzeysel nefeslerle ve daha az sayıda sigara içenlerde, riskteki bu düşüş daha büyüktür.
Eskiden sigara içicisi olanların akciğer kanseri gelişme riski, halen sigara içicisi olanlardan belirgin şekilde azalır.
İnsan vücudundaki her hücrenin çekirdeğinde bulunan p53 geni "genomun gardiyanı" olarak bilinir. Genom, genetik bilgilerin, yani DNA'nın teknik adıdır. Her gün, hücrelerimizin bir çoğundaki DNA kendisini kopyalar ve her gün bu kopyalama işlemi sırasında bazı hatalar meydana gelir. Bu hataların yarattığı yeni hücreler kanserleşme potansiyeli taşır.
p53 geninin ana görevlerinden biri, hücredeki bu değişiklikleri ve hataları temizlemektir. Dolayısıyla, görevini gereği gibi yerine getirmeyen bir p53 geni bir hücreyi, sonuçta da insan vücudunu kanser tehlikesiyle karşı karşıya bırakır. Tüm kanserlerin en az yarısında p53 geninin hasarlı olduğu tespit edilmiştir p53 geni, sigara içen ve akciğer kanserine yakalananların yaklaşık %60'ında çok özgül bir biçimde hasar görmektedir.
Sigara dumanının bazı bileşenleri DNA'yla kimyasal olarak tepkimeye girer. Bu hasar gören DNA onarılmazsa, hasarlı DNA hücre bölünmesi sırasında kopyalanırken bu hatalar sistemin bir parçası haline gelir. Bu şekilde, normal gelişim denetimine yanıt vermeyen bir farklılaşmış hücre popülasyonu gelişebilir ve en sonunda kansere dönüşebilir.
California ve Texas'lı bilimadamları, 1996 yılında, sigara dumanında yüksek konsantrasyonlarda bulunan bir kanserojen olan "benzopiren" maddesinin p53 genine doğrudan hasar verdiğini kanıtlamak suretiyle, sigara ile akciğer kanseri arasındaki direkt genetik bağlantıyı kurmuş oldular. Bu bilimadamları sigara dumanının kendine özgü işaretini p53 geninde bıraktığını gösterdiler. Sigaranın p53 genine hasar verdiği ve bunun akciğer kanserine sebep olduğu hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde kesindir.
|